السيد حامد النقوي (مترجم: محبوب القلوب)

498

خلاصهء عبقات الانوار (حديث أنا مدينة العلم) (فارسى)

و هم‌چنين عصام در « شرح البردة » در شرح بيت اوّل گويد : « گفت : به او نزديك نشدند و نگفته است : هر يك از آنان به او نزديك نشد ؛ چون آن بليغ‌تر است ؛ چون معنايش اين است كه اگر همه‌ى آنان گِرد آيند و تنها با محمّد صلى الله عليه و آله و سلم مقابله شوند به او نزديك نمىتوانند شد ، پس چگونه خواهد بود اگر يك به يك به مقايسه آيند . . . و در گفته‌اش : « فى كرم » دليل بر اين است كه آنان در دانش به تنهايى و در بخشش به تنهايى به او نزديك نمىتوانند شد ، نه اينكه در دانش و بخشش من حيث المجموع نمىتوانند به او نزديك شوند . » ( به طور خلاصه پايان يافت . ) و در شرح بيت دوم گويد : « اگر بگويى : پيامبران عليهم السلام پيش از پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم هستند ، چگونه جرعه‌اى از درياى او را تقاضامندند ؟ » گويم : آنان از او مسائل مشكلى در علم توحيد و صفات پرسيدند ، و پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم پاسخشان داد و مشكلاتشان را حل كرد ، و در برابر او در شب معراج ، دليل و حجّت آوردن ميان آدم صفىاللَّه و موسى كليم‌اللَّه انجام شد و به اين اشاره فرموده در قولش : موسى با آدم محاجّه كرد پس آدم با موسى محاجّه نمود . يا بگويى : اعتبار و ارزش به مقدّم‌بودن روح علوى است نه به قالب سفلى ، و روح پيامبر ما مقدّم بر ديگر پيامبران است و به اين مطلب چنين اشاره فرموده است : من پيامبر بودم و آدم ميان آب و گلْ بود و سرانجام اين كه : تمام پيامبران از دانش پيامبر ما نه از ديگرى بهره برده و تقاضاى شفقت نمودند ؛ چون او درياى دانش و ابر بخشش است و آنان چون جوىها و درختان مىباشند . » پس روشن شد كه پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم از تمام پيامبران و فرستادگان و فرشتگان داناتر است و تمامى تقاضامند جرعه‌اى از آن دريا يا قطره‌اى از باران فراوان او مىباشند و اين مقام و مرتبه‌ها گوشه‌اى از مقام و مرتبه‌ى دانش « شهر دانش » صلى الله عليه و آله و سلم است . پس